Interview: NRC Handelsblad

‘Vanaf mijn zestiende ging het alléén nog over Auschwitz’

Dore van Duivenbode (33) bracht als kind vele onbezorgde zomers door in de bergen bij Auschwitz, de geboorteplaats van haar moeder. Geleidelijk aan ontdekte ze het diepdonkere verleden van het stadje.

Foto: Annabel Oosteweeghel

Met de auto op weg naar hun vakantiehuis in het Zuid-Poolse laaggebergte reed Dore van Duivenbode als kind elke zomer langs het Museum Auschwitz-Birkenau. Steevast stonden er lange rijen voor de ingang. Wat voor attractie was dit? Er was weinig te zien. Een parkeerterrein en wat gebouwen. Prikkeldraad en een uitkijktoren. Dat het geen pretpark was maar iets duisters en geheimzinnigs, voelde ze aan de sfeer die eromheen hing. Uit wat ze opving in gesprekken begreep ze dat er iets verschrikkelijks moest zijn gebeurd achter dat prikkeldraad. Maar wat? Niemand wilde het haar vertellen. Als ze aan haar moeder vroeg of ze er een keer heen mocht, was het antwoord telkens: „Geen sprake van.” Haar moeder, Barbara Starzynska, architect, was opgegroeid in het stadje Oswiecim, zoals Auschwitz in het Pools heet.

In groep 7 – Dore van Duivenbode was tien – vertelde de leerkracht tijdens de geschiedenisles over de Tweede Wereldoorlog, de Holocaust en de concentratiekampen. Ze zag foto’s van Auschwitz en herkende meteen de kromme, betonnen palen met prikkeldraad, waarvan er duizenden in Oswiecim staan. In tuinen, bij de rivier waarin ze altijd zwom, langs bedrijventerreinen.

En bij het museum dus. Anderhalf miljoen mensen waren er vermoord, hoorde ze. Een aantal waarbij ze zich weinig kon voorstellen. „Mijn familie woont daar”, zei ze tegen het meisje naast haar. Dat keek haar niet-begrijpend aan. Toen pakte ze haar rugzak, blauw met zwarte strepen, die haar oma aan het eind van de zomervakantie voor haar gekocht had in de kantoorvakhandel van Oswiecim. „Kijk, deze heb ik daar gekocht”, vertelde ze haar klasgenootje. Maar die begreep er toen helemáál niets meer van.

[…]

Door: Brigit Kooijman

Lees verder in NRC Handelsblad